Utano, Medicine
Zvibvumirano zvinotarisirwa: mhando, maitiro, mienzaniso
Parasitizing imwe yemhando dzakapfuura dzekubatana kwezvipenyu. Kubva mururimi rwechiGiriki, shoko rokuti "parasite" rinogona kushandurwa se "parasite". Zvechokwadi, chinonyanya kukosha kwepasisitism ndechokuti zviviri zvipenyu zvakasiyana-siyana zvinogara kwenguva yakareba, asi chimwe chezvipenyu hachiiti chete semhepo kune imwe, asiwo sechinhu chekudya. Nezvakadaro zvinonakidza, kubva pane imwe nzvimbo yehupenyu, chiitiko, sechinhu chinosunungura parasitism, nyaya ino ichakurukurwa.
Izwi rokuti "parasitism" rakabva kupi?
MuGirisi yekare, pakanga pane mutemo: apo mutungamiri wehurumende anove akwegura kuti asazadzikisa mabasa ake pakarepo, anoenda kuhurumende kutsigirwa. Nokuti vanhu vakadaro vakavakwa dzimba dzakanaka dzekugadzirira, dzainzi vaparasitari. Zvakanaka, vagari vezvivako izvi zvinodanwa vainzi maharasi. Iko ndiko kuti, pakutanga chirwere chepachirwere ndechimwe chinogona kuvapo kune imwe yebhadharo yomumwe munhu.
Zvisikwa zvipenyu
Iye zvino, zvipembenene zvinonzi zvisikwa zviripo zvisingagoneki kunze kwevamwe vanhu vari kune imwe mhando dzezvisikwa. Iyo mishonga inogona kukanganisa zvachose kukwanisa kwayo kurarama nekuzvimirira (iyi inonzi inosungirwa zvipembenene), kana kupfuurira kunzira yehupenyu yehupenyu pane dzimwe nhanho dzekuvandudzwa kwayo.
Zvakakosha kuziva kuti zvipembenene zvinobatsira kubva pakubatana nemuiti, apo uchiita zvinokuvadza. Muchiitiko ichi, zvinokuvadza zvinogona kusiyana zvakasiyana-siyana: kubva mukukuvadza kusvika kumatumbu ezvikamu zvakasiyana-siyana kana kupera kunoshanduka mumamiriro emunhu wacho. Ndicho chikonzero, kana uine hutachiona, unoda mushonga wezvipembenene: zvisinei kuti muviri unogona kuparadzwa zvisina kukodzera. Somuenzaniso, pane mishonga yakawanda kana mishonga inokwanisa kubvisa minye.
Zviratidzo zvezvisikwa zvinopisa
Kusiyana nekugara, chirwere chinosanganisa kushandiswa kwechirwere chechirwere kune unhu hwehupenyu hwemhuka. Zvirwere zvinogona kurarama kumativi ose emuviri wemuiti, uye mumumvuri wemuviri waro kana kunyange mumasero.
Chimwe chimiro chechimiro chezvisikwa zvipembenene ndiko kuderedzwa kwevamwe nhengo, umo, kuburikidza nehupenyu hwekuvapo, hapana chidimbu. Semuenzaniso, kazhinji zvipembenene zvinoshaya kudya, zviratidzo zvemuviri kana zvikamu. Zvinonakidza kuti zvipembenene munharaunda yekushanduka-shanduka hakuna kumbo "dzoka" maitiro ehurongwa akarasika: kungowedzera kujekesa kwenyama kunogona. Muenzaniso wekujekesa uku ndiko mavairasi, ayo masayendisiti anotenda kuti akatendeuka kubva kune-single-celled microorganisms kuenda muDNA kana RNA molecule "yakaiswa" muprotepe envelopu. Mavirusi anonyanyisa zvokuti vamwe vatsvakurudzi havatombotaridzi kuti ivo vapenyu.
Kuchinja kwepasisitism
Masayendisiti anotenda kuti mararamiro akasimuka panguva yekuvandudzwa kwenyika yeupenyu, apo biogeocenoses yokutanga yakaonekwa panyika. Nokuda kwekusimbiswa kwekubatana pakati pezvisikwa, maitiro akasiyana-siyana ehukama hwechibvumirano akabuda, achimirira kuwirirana kwevanhu vari vemarudzi akasiyana-siyana ehupenyu. Panguva imwecheteyo, imwe yezvisikwa zvishoma nezvishoma yakatanga kushandiswa kune mhuka yeimwe. Izvo zvakanyanya zvakaoma zvokuti iyo yekare symbiont yakanga isingazovipo kunze kwomuviri wechiratidzo uye yakava chirwere chinorwara. Zvipembenene zvakawanda zvinoshandiswa kune nzira dzekudzivirira dzehupenyu hwemhuka. Semuenzaniso, mumabhakitiriya sero rakasungira thicken, zvivako zvakakosha zvinodzivisa kusangana pakukura pamagumo emiti, nezvimwe zvakadaro.
Zvirwere: zvakasiyana-siyana
Pane mitatu mikuru miviri yezvisikwa zvipenyu:
- Zvimwe zvipembenene. Vanopedza chikamu chehupenyu hwavo sevanhu vakasununguka, uye zvikamu zvishomanana zvekusimudzirwa zvinosanganiswa nemararamiro emararamiro ehupenyu, semutemo, kubereka. Semuenzaniso, mamwe maitiro emakiriniya emukati anokwanisa kutaurwa.
- Zviratidzo zvinotarisirwa. Zvikamu zvose zvehupenyu hwehupenyu hwakadaro hunosanganiswa nehupenyu hwemhuka. Munzvimbo yakasununguka yakadaro sarasita haikwanise kuvapo. Mishonga inokodzera ndeye virusi, rickettsia uye chlamydia.
- Zvirwere zvinokanganisa. Iri iboka duku rezvipenyu izvo zvinopfuurira kumapasititi nekukanganisa. Muenzaniso ndiyo fungira, iyo inogona kutungamirira mukukudzikiswa kweiyo mycoses iri pasi pevanhu.
Pane imwe mhando yehupenyu hwechirwere - izvo zvinonzi superparasites. Zvisikwa zvakadaro zvinoshandisa zvimwe zvirwere sezvinoitwa. Superparasitism - chinhu chinowanikwa zvakasikwa mumasikirwo echisikiro, izvo zvine zvakakosha zvezvakatipoteredza: zvipenyu zvakadai zvinodzora huwandu hwezvisikwa zvipenyu.
"Nhau dzakaipa muhutanda hweprotheni"
Zvinokonzerwa nehutachiona hutachiona - hutachiona husingagoni kubereka kunze kwesero. Biologist inofunga kuti mavairusi akabva kune zvipembenene zvakanyanya zvakaoma izvo zvakapfuura nenzira yehupenyu hwemararamiro uye dzarasikirwa nemararamiro avo uye masero emagetsi. Mavirusi haavi nekodzero yekuzvimiririra metabolism yakazvimiririra: kuwana simba, vanoshandisa zvirongwa zvemagetsi mumatare ane utachiona.
Maererano nenotsanangudzo yeNobel Prize mupepeti P. Medavar, utachiona huri "nhau dzakaipa mumapuroteni." Ichokwadi chaizvoizvo: chimiro chemavirusi chave chiri nyore kusvika pakuguma. Mavirusi ari DNA kana RNA molecule yakachengetedzwa neproteine coat inonzi capsid. Kupinda muchitokisi, majini ehutachiona anotanga kushingaira kugadzirisa basa rehupenyu hwehupenyu, zvichiita kuti vabereke mapuroteni anodikamwa kuti ave nekuberekwa kwehutachiona .
Zvirwere zvinoshandiswa zvakanyanya
Mavairusi anogona kunzi "madzimambo" emaronda: munyika hapana zvisikwa zvipenyu zvisingagoni kuonekwa nehutachiwana hwehutachiona. Mavirusi anokwanisa kuparadzanisa kwete mumasero emhuka nemichero, asiwo mune zvinyorwa zvisinganzwisisiki. Zvinotoshamisa kuti ndeye chete inosungirwa nemararamiro ayo haasi chete asingagoni kusununguka hupenyu huripo, asiwo anoratidza zvinhu zvehupenyu huri bedzi kana pavanopinda mumuviri wemuiti.
Pasinei nekukuvadza kunoita hutachiona pamuviri, kurapa kwezvipembenene zvinokanganisa masero zvingasave zvinobudirira. Zvinosuruvarisa, mavairasi, zvinosungira maitiro epracellular wepamusoro-soro kuwedzera nokukurumidza zvakakwana. Kushanduka kwavo kwakabuda kunze kwekambani yemasitoriki. Nokudaro, izvi zvinosungira maitiro epracellular ane soro, kana risati iri rekutanga, iye zvino uye akakunda chimiro mambo - murume ...
Mazuva ano, masayendisiti akazosvika pakugumisa kuti zvipenyu zvakashata ndeimwe yezvinjini huru yekushanduka-shanduka. Hazvina kufanira kufunga kuti zvisikwa izvi zvinokuvadza zvakanyanya: zvinosungirwa zvipembenene, mienzaniso yaro inowanikwa munyaya ino, inofadza zvikuru yekudzidza nezvisizvo kunze kwekuti kushandiswa kwehupenyu hunoita sekusakundikana.
Similar articles
Trending Now